Hoe maak je een pitch? Zeven stappen, één voorbeeld.
Een goede pitch is geen samenvatting van je pitch deck. Het is een verzoek om het volgende gesprek, in zo weinig woorden dat iemand hem kan navertellen. Hieronder staat hoe we dat in de training opbouwen: welke lengte je kiest, de zeven stappen, een voorbeeld van zestig seconden in twee versies, en hoe je oefent tot hij staat.
Wat een pitch moet doen
Een pitch heeft één taak: zorgen dat er een volgend gesprek komt. Niet de investering, niet de klant, niet de prijs van de jury. Die komen later, in een gesprek dat je pas krijgt als de eerste minuut gewerkt heeft. Wie dat onthoudt, schrapt vanzelf de helft van wat er in de eerste versie stond.
Daarom beginnen we niet bij je slides, maar bij wat iemand na afloop over je zegt. Stel je de investeerder voor die je pitch vanavond in één zin aan een collega navertelt. Kun je die zin zelf niet opschrijven, dan kan de investeerder het ook niet.
Kies eerst de lengte
Een pitch van zestig seconden is geen ingekorte pitch van tien minuten. Het is een andere pitch, met andere keuzes. Schrijf dus voor de tijd die je krijgt en niet voor de tijd die je zou willen. Weet je het niet, schrijf dan eerst zestig seconden: die versie past bijna overal, en wat erin overblijft is de kern van elke langere versie.
Hoe lang is een pitch?
De lengte hangt af van het moment. Reken met een rustig spreektempo van zo’n 130 tot 140 woorden per minuut. Wie zenuwachtig is praat sneller, dus schrijf liever te kort dan te lang.
| Lengte | Wanneer | Wat erin past | Woorden |
|---|---|---|---|
| 30 seconden | Een borrel, de gang na een talk, een introductie per mail of video | Hook, probleem, oplossing in één zin, vraag | ongeveer 70 |
| 60 seconden | Een pitchavond, het voorstelrondje van een demo day, de eerste minuut van een investeerdersgesprek | Hook, probleem, oplossing, je sterkste bewijs, vraag | ongeveer 140 |
| 2 tot 3 minuten | Een pitchwedstrijd, een jury, een aanmelding bij een accelerator | Alle zeven stappen, elk kort | 300 tot 400 |
| 5 tot 10 minuten | Een investeerdersgesprek of de hoofdpitch op demo day, meestal met een pitch deck | Alle zeven, plus verdienmodel, concurrentie en wat je met het geld doet | 700 tot 1.300 |
In dertig seconden vallen markt, tractie en team weg. In zestig seconden zijn markt en team hooguit een bijzin.
De opbouw van een pitch in zeven stappen
Dit is de volgorde die bijna elke goede pitch volgt, van dertig seconden tot tien minuten. Hoe korter de pitch, hoe meer stappen één zin worden. De volgorde blijft staan.
- 01
Hook: de eerste tien seconden
Begin met een persoon, een moment of een getal, niet met je naam en de naam van je bedrijf. “Hallo, wij zijn” is de zin die de zaal al honderd keer gehoord heeft, en juist in die eerste tien seconden besluit de zaal of ze blijft luisteren. Je naam komt later, als iemand wil weten wie dit zegt.
- 02
Probleem: één probleem, van één persoon
Beschrijf het probleem zo concreet dat de zaal het voor zich ziet: wie heeft het, wanneer, en wat kost het die persoon. Eén probleem, niet drie. Hoe groot het is komt bij de markt. Hier gaat het erom dat iemand het herkent.
- 03
Oplossing: wat je doet, in één zin
Zeg wat je product doet in woorden die iemand kan navertellen aan een collega. Geen lijst met functies, geen “platform” en geen “met AI” zonder dat erbij staat wat het doet. De toets: kan iemand die je pitch één keer hoorde in één zin zeggen wat jullie maken?
- 04
Markt: wie betaalt, en hoeveel zijn het er
Reken van onderop: zoveel klanten, maal wat ze betalen. Dat is geloofwaardiger dan een rapport dat de markt op vierhonderd miljard zet, en het laat zien dat je je klant kent. In zestig seconden is dit hooguit een bijzin.
- 05
Tractie: je sterkste bewijs, met een getal
Noem het hardste bewijs dat je hebt. Betalende klanten wegen zwaarder dan een pilot, een pilot zwaarder dan een wachtlijst, en een wachtlijst zwaarder dan “mooie gesprekken”. Heb je nog geen klanten, vertel dan wat je getest hebt en wat je daarvan leerde. Dat is ook bewijs.
- 06
Team: waarom jullie
Eén zin per persoon, en alleen wat met dit probleem te maken heeft. Acht jaar werken in de branche van je klant zegt meer dan een rijtje universiteiten. De vraag die je beantwoordt: waarom gaan jullie dit oplossen, en niet een ander?
- 07
Vraag: wat je van deze zaal wilt
Sluit af met een vraag die iemand in de zaal kan beantwoorden. Een bedrag en waarvoor je het gebruikt, een introductie, een eerste klant, een vervolgafspraak. Een pitch zonder vraag eindigt in applaus, en daarna gebeurt er niets.
Voorbeeld: een pitch van zestig seconden, twee keer
Een verzonnen startup, zodat niemand zich herkent: een app die de roosters en routes van wijkverpleegkundigen plant. Eerst de versie zoals we hem vaak horen. Dan dezelfde pitch, met dezelfde feiten, na een dag werken. Lees ze allebei hardop, met een timer erbij.
“Hallo, wij zijn CareRoute. Wij zijn een innovatief platform dat met behulp van AI de zorg efficiënter maakt. De zorg staat onder enorme druk en er is een groot tekort aan personeel. Onze oplossing helpt zorgorganisaties slimmer te werken, zodat er meer tijd overblijft voor de cliënt. De markt is miljarden waard en groeit hard. We hebben een sterk team met veel ervaring en we voeren al mooie gesprekken met verschillende partijen. We zijn op zoek naar investeerders die met ons mee willen bouwen. Dank jullie wel.”
“Een wijkverpleegkundige in Utrecht zit elke dag zeventig minuten in de auto, tussen twee cliënten in. Dat is een uur zorg dat niemand krijgt. Het rooster dat dat bepaalt, wordt ’s avonds met de hand gemaakt, in Excel, door een verpleegkundige die eigenlijk klaar is met werken.
CareRoute maakt dat rooster in vier minuten en haalt er een derde van de rijtijd af. Sinds maart draaien we bij twee thuiszorgorganisaties met samen 180 verpleegkundigen, en ze betalen: negen euro per verpleegkundige per maand. Een organisatie van die omvang is bijna tienduizend euro per jaar, en daarvan zijn er in Nederland honderden.
Ik heb acht jaar als planner in de thuiszorg gewerkt. Mijn medeoprichter bouwde de routeplanning bij een pakketbezorger. We halen zeshonderdduizend euro op om voor eind volgend jaar bij tien organisaties te draaien. En kent u iemand die een thuiszorgorganisatie leidt: die wil ik graag spreken.”
Waarom de tweede versie werkt
- Hij begint bij een persoon en een getal, niet bij de naam van het bedrijf. Na tien seconden weet de zaal over wie het gaat.
- “Een innovatief platform dat met AI de zorg efficiënter maakt” kan over honderd startups gaan. “Maakt dat rooster in vier minuten” gaat over één.
- De markt is van onderop gerekend: wat één klant betaalt, en hoeveel van die klanten er zijn. “Miljarden” rekent niemand na, en dus gelooft niemand het.
- Tractie is een getal met een betaling eraan, en het team is één zin die uitlegt waarom juist deze twee.
- De vraag heeft een bedrag, een doel, en een tweede vraag die iedereen in de zaal kan beantwoorden. Ook wie geen geld heeft, kan iemand kennen.
Schrijf voor het oor, niet voor het oog
Een pitch wordt gehoord, niet gelezen. Korte zinnen, één gedachte per zin, en getallen die je hardop kunt zeggen: “een derde” blijft beter hangen dan “32,7 procent”. Lees je tekst hardop voor en streep elk woord door waarover je struikelt. Struikel je erover in je kamer, dan struikel je erover op het podium.
Oefenen: hardop, staand, voor mensen
In je hoofd doornemen telt niet. Een pitch zit pas in je lijf als je hem staand en hardop hebt gezegd, met een timer erbij. Neem hem één keer op met je telefoon. Kijk eerst zonder geluid: dan zie je wat je handen en je ogen doen. Luister daarna zonder beeld: dan hoor je waar je versnelt en waar de stopwoordjes zitten.
Daarna voor mensen, liefst mensen die je bedrijf niet kennen. Vraag ze na afloop niet of het goed was, maar wat ze onthouden hebben. Wat ze terugzeggen is je pitch. Wat ze vergeten zijn, kan eruit of moet scherper.
Uit je hoofd leren, of niet
Leer je eerste en je laatste zin woord voor woord. Aan het begin zijn de zenuwen het ergst, en een vaste eerste zin geeft je houvast. Aan het eind moet de vraag precies zo klinken als je hem bedoelde. De rest onthoud je als de zeven stappen, niet als tekst. Wie alles letterlijk leert, klinkt opgezegd en raakt de draad kwijt bij het eerste woord dat wegvalt.
Hoe we dit op één dag oefenen
In de open training doen we dit met een zaal vol founders. Je pitcht zestig seconden voordat we iets uitleggen. Dan volgen vier modules: Nerve, Story, Delivery en The Room. Daartussen pitch je opnieuw voor de lunch, met feedback uit de zaal, en aan het eind houd je de nieuwe versie. Drie keer hardop op één dag, voor mensen die voor dezelfde zestig seconden staan, doet meer dan deze pagina tien keer lezen.
Vragen over pitchen.
Hoe lang moet een pitch zijn?
Dat hangt af van het moment. Dertig seconden op een borrel, zestig seconden op een pitchavond of demo day, twee tot drie minuten voor een jury, en vijf tot tien minuten in een gesprek met investeerders. Weet je het niet, maak dan eerst een versie van zestig seconden. Die past bijna overal, en elke langere versie bouwt erop voort.
Hoe begin je een pitch?
Met een persoon, een moment of een getal dat het probleem laat zien. Niet met je naam en de naam van je bedrijf: in de eerste tien seconden besluit de zaal of ze blijft luisteren. Leer die eerste zin woord voor woord.
Heb ik slides nodig?
Voor een pitch van dertig of zestig seconden niet. Voor een investeerdersgesprek van tien minuten meestal wel, maar je pitch moet ook zonder slides werken. Valt de beamer uit, of vraagt iemand op de gang wat je doet, dan heb je alleen je woorden.
Moet ik mijn pitch uit mijn hoofd leren?
Je eerste en je laatste zin wel, woord voor woord. De rest onthoud je als stappen: hook, probleem, oplossing, markt, tractie, team, vraag. Een pitch die letterlijk uit je hoofd komt klinkt opgezegd, en één vergeten woord haalt dan alles onderuit.
Hoe vaak moet ik mijn pitch oefenen?
Tot je hem staand, hardop en binnen de tijd kunt houden zonder te haperen. Daarna nog een paar keer voor mensen die je bedrijf niet kennen. Drie keer voor een zaal leert je meer dan twintig keer alleen in je kamer.
Wat is het verschil tussen een elevator pitch en een investeerderspitch?
Een elevator pitch duurt zo’n dertig seconden en heeft één doel: een volgend gesprek. Een investeerderspitch duurt vijf tot tien minuten, meestal met een pitch deck, en voegt verdienmodel, concurrentie en wat je met het geld doet toe. Het begin is hetzelfde: wie het probleem heeft, en wat je eraan doet.