Bij elke pitchwedstrijd krijgt de jury een formulier. Team, markt, product, tractie, helderheid, en soms een vakje voor "investeerbaarheid" waarvan niemand weet wat het betekent. Je zou denken dat de founder met de hoogste totaalscore wint. Vaak wordt het formulier achteraf ingevuld, zodat het klopt met een besluit dat aan tafel al genomen is.
Het formulier en de tafel
Een jurysessie gaat zo. Acht, twaalf, soms twintig pitches achter elkaar. Aantekeningen in de kantlijn die korter worden naarmate de middag vordert. Dan gaan de juryleden om tafel en vraagt iemand: wie sprong eruit? Vanaf dat moment telt het geheugen zwaarder dan het formulier. De founders over wie gepraat wordt, zijn de founders die een jurylid kan beschrijven zonder naar beneden te kijken. "Die met de sensoren voor de koelketen." "Die founder die begon met de ziekenhuisrekening." Kan niemand je in één zin beschrijven, dan zit je niet in dat gesprek, wat je ook scoorde op marktomvang.
Wat er na een dag vol pitches overblijft
Drie dingen blijven over, bijna altijd.
Eén woord. Geen slogan, een woord. Hoe de jury je noemt als je de zaal uit bent. Kies jij het niet, dan kiezen zij het, en dan wordt het je zwakste detail.
Eén getal. Founders nemen vijf getallen mee om te laten zien dat ze serieus zijn. De jury onthoudt er één, en zelden het getal dat jij gekozen zou hebben. Kies het dus voor ze: het getal dat bewijst dat het probleem echt is, of dat klanten er al voor betalen.
Eén vraag. Een jury vertrouwt een founder die weet wat hij wil: een pilot, een introductie, een eerste investering. Een vraag van één zin zegt dat je weet waar je heen gaat. Een alinea zegt dat je er nog over nadenkt.
Wat je schrapt
Het meeste wat founders aan een wedstrijdpitch toevoegen, staat er om zich te verdedigen tegen een vraag die nog niemand heeft gesteld. De concurrentieslide met veertien logo's. De roadmap tot 2030. De tweede toepassing. Stuk voor stuk redelijk, en samen bedelven ze het woord, het getal en de vraag. Schrap alles wat de jury aan tafel niet gaat herhalen. Willen ze het weten, dan vragen ze ernaar in de vragenronde, en dan is het een antwoord in plaats van een slide.
De eerste tien seconden
Tegen de middag is een jury moe, en ze beslist snel of ze opkijkt van het formulier. Je eerste tien seconden zijn niet het moment om jezelf voor te stellen of de organisatie te bedanken. Begin met het probleem, met een persoon, of met een getal dat niet waar zou mogen zijn. De naam van je bedrijf kan wachten tot ze hem willen weten.
Je lichaam doet de helft van het werk
Een jury kijkt meer dan ze luistert. Een founder die stilstaat, de jury aankijkt en een zin laat aankomen, oogt als iemand die een bestuursvergadering overleeft. Een founder die wiebelt, raffelt en voorleest van het scherm, oogt als iemand bij wie dat nog maar de vraag is, wat er ook op de slide staat. Dat is een ambacht en geen talent, en het is te oefenen.
Oefen hardop, voor mensen
Een pitch die goed is geschreven en twee keer hardop is gezegd, valt op het podium uit elkaar. Doorlezen in de trein is geen oefenen. Doe hem staand, met een timer, voor iemand die je daarna vertelt wat hij nog weet. Herhaalt die je woord, je getal en je vraag, dan ben je er klaar voor. Herhaalt die iets anders, dan is dat ook wat de jury onthoudt.